fa تأثیر تنظیم‌کننده‌های رشد سیتوکینینی بر باززایی مستقیم پنج رقم سیب‌زمینی عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;به‌منظور بهینه‌سازی باززایی مستقیم ارقام مختلف سیب‌زمینی (.<em>solanum tuberosum </em>L) شامل آریندا، اگریا، سانته، مارادونا و مارفونا&nbsp;آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. ریزنمونه‌های میانگره در محیط </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">MS</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> دارای غلظت‌های مختلف بنزیل آمینوپورین</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> (BAP) </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(1، 2، 5، 10 و 15 میلی‌گرم در لیتر)</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و کینتین </span></span></span>&nbsp;<span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">(Kin) </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(5/0، 1، 2، 5، 10 و 15 میلی‌گرم در لیتر)</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در ترکیب باهم کشت شدند. ارزیابی نتایج به‌دست آمده در محیط درون شیشه‌ای نشان داد هورمون </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نسبت به هورمون </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Kin</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> تأثیر بهتری بر باززایی ارقام مختلف سیب‌زمینی دارد. غلظت‌های پایین هورمون </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بیشترین تأثیر را در تولید ساقه و ریشه داشتند و در غلظت‌های بالاتر این هورمون، بییشترین میزان جنین تولید شد. طول ساقه‌ها و ریشه‌های تولید شده نیز در غلظت‌های پایین </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بیشتر بود و با افزایش غلظت کاهش ‌یافت، اما حضور </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در محیط کشت در طول جنین تأثیری نداشت. غلظت‌های مختلف هورمون </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Kin</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> اثر معنی‌داری بر میزان ساقه‌زایی و طول ساقه‌های تولید شده داشتند، اما در میزان ریشه‌زایی، جنین‌زایی، طول ریشه‌ها و جنین‌های به‌دست آمده تأثیری نداشتند. بر‌اساس نتایج، هورمون </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Kin</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> تأثیری بر سرعت باززایی نداشت، اما غلظت بالاتر </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> باعث افزایش سرعت باززایی شد. در بین ارقام در بیشتر صفات اندازه‌گیری شده، اختلاف معنی‌دار وجود داشت. مارفونا در تمامی صفات بهترین پاسخ را به شرایط درون شیشه‌ای نشان داد. بنابراین به‌طورکلی می</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">توان</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> گفت القای اندام</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">زایی مستقیم در سیب</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">زم</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ینی بسیار به نوع ژنوتیپ وابسته است و نیز استفاده از تنظیم کننده رشد </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، نقش مهمی در القای اندام</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">زا</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یی مستقیم در ارقام سیب‌زمینی دارد.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">In order to optimize direct regeneration of potato cultivars (<em>Solanum tuberosum</em> L.) including Arinda, Agria, Sante, Maradona and Marfona, a factorial experiment was carried out in the form of completely randomized design with three replications. Internode explants were placed on MS medium supplemented with different concentrations of 6-Benzylaminopurine (1, 2, 5, 10 and 15 mg/l) in combination with Kinetin (0.5, 1, 2, 5, 10 and 15 mg/l). Results showed that using 6-Benzylaminopurine (BAP) was more effective than Kinetin in direct regeneration of potato. Low concentrations of BAP had the greatest effect on regeneration and also length of root and shoot but maximum numbers of somatic embryos were obtained in the presence of high a concentration of BAP. Using kinetin only influenced the number and length of regenerated shoots. Although Kinetin had no effect on the rate of regeneration but BAP increased it. There were significant differences among cultivars in all traits. Among tested cultivars, Marfona had the best direct regeneration ability in vitro condition. Therefore, it can be concluded that induction of direct organogenesis in potato is largely dependent on the genotype, and the use of BAP growth regulator plays an important role in inducing direct regeneration in potato cultivars.</div> اندام‌زایی, کشت کالوس Callus culture, Organogenesis 137 149 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2676-2&slc_lang=fa&sid=1 B. Rahimian بتول رحیمیان b.rahimian.86@gmail.com No shahrekord university دانشگاه شهرکرد M. Rabiei محمد ربیعی mrabiei@yandex.ru Yes shahrekord university دانشگاه شهرکرد M. Khodambashi محمود خدامباشی mkhodambashi@yahoo.com No shahrekord university دانشگاه شهرکرد