Journal of Crop Production and Processing

fa تأثیر سطوح مختلف کود نیتروژن بر عملکرد و ویژگی های زراعی هیبریدهای مختلف ذرت (Zea mays L.) Effect of Different Levels of Nitrogen Fertilizer on Yield and Agronomic Characteristics of Different Corn (Zea mays L.) Hybrids عمومى General پژوهشي Research این پژوهش به‌منظور بررسی عملکرد و ویژگیهای زراعی سه هیبرید ذرت سینگل کراس با دوره‌های رسیدگی مختلف (زودرس260، میان‌رس 500 و دیررس 704)، چهار سطح نیتروژن (صفر، 80، 160 و 240 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع اوره 45 =N درصد) در اصفهان و زابل به‌ترتیب در سالهای 1393 و 1394 اجرا شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار طراحی شد. نتایج این تحقیق نشان داد، تحت برهمکنش مکان × هیبرید × کود نیتروژن، صفاتی نظیر تعداد دانه در بلال، وزن هزار دانه، کارایی مصرف نیتروژن و عملکرد دانه، تغییرات معنیداری در سطح یک درصد نشان دادند. اختلاف میانگین طول بلال، قطر ساقه، ارتفاع بوته، پروتئین دانه و عملکرد بیولوژیک تحت تأثیر برهمکنش نیتروژن × هیبرید در سطح یک درصد معنیدار شدند. با توجه به مقایسه میانگینها، با افزایش سطوح نیتروژن از 80 تا 240 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار، طول بلال، ارتفاع بوته، قطر ساقه، وزن هزار دانه، عدد اسپد، پروتئین دانه و عملکرد بیولوژیک افزایش یافت، درحالی‌که میزان کارایی مصرف نیتروژن کاهش یافت، همچنین با افزایش نیتروژن از 80 تا 160 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار، تعداد دانه در بلال و عملکرد دانه افزایش یافت. حد آستانه مصرف کود نیتروژن جهت 50 درصد افت عملکرد در منطقه زابل و اصفهان برای هیبرید 704 به‌ترتیب 200 و 178، برای هیبرید 500 به‌ترتیب 192 و 164 و برای هیبرید 260 به‌ترتیب 186 و 150 کیلوگرم در هکتار بود. میتوان نتیجه گرفت که در زابل هیبرید SC500 در سطوح کودی 160 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و در اصفهان هیبرید SC704 در سطوح کودی 160 کیلوگرم نیتروژن در هکتار، دارای بیشترین عملکرد دانه بود.   This study was designed and implemented to investigate the yield and agronomic characteristics in three differently maturing corn (Zea mays L.) hybrids (SC704, SC500, and SC260) using four nitrogen (N) levels (0, 80, 160, and 240 kg N ha-1, from Urea, N= 45%). The experiments were conducted in Zabol (South-West of Iran) and Isfahan (Central Iran) in 2014 and 2015, respectively, using a split-plot arrangement in a randomized complete block design with three replications. Results revealed that the interaction effects of nitrogen × hybrid × location on the number of grain per ear, 1000-grain weight, nitrogen fertilizer use efficiency and grain yield were significant at 1% level. The interaction effects of nitrogen × hybrid on ear length, stem diameter, plant height, grain protein and dry mass yield were significant. Increasing the nitrogen application rate from 80 to 240 kg N ha-1 was found to increase ear length, stem diameter, plant height, 1000-grain weight, SPAD, grain protein and dry mass yield while it increased the nitrogen use efficiency. Increasing the nitrogen application rate from 80 to 160 kg N ha-1 was found to increase number of grains per ear and grain yield. The threshold level of nitrogen fertilizer requirement based on a 50% maize yield loss were determined to be 178 and 200 kg ha-1, respectively, in SC704 grown in Isfahan and Zabol, respectively. While the latter values were 164 and 192 kg ha-1 for SC500, and 150 and 186 kg ha-1 for SC260. It can be concluded that the SC500 had the highest grain yield at 160 kg N ha-1 in Zabol, and SC704 at 160 kg N ha-1 in Isfahan.     آستانه مصرف کود, اقلیم, ذرت دانه‌ای, گروه رسیدگی Corn, Maturity groups, Nitrogen use efficiency, Threshold level 37 49 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3254-2&slc_lang=fa&sid=1 M. Poorebrahimi محیل پورابراهیمی No Zabol University, Zabol, Iran. دانشگاه زابل A. Sirousmehr علیرضا سیروس مهر asirousmehr@uoz.ac.ir Yes Zabol University, Zabol, Iran. دانشگاه زابل H. Eshghizadeh حمیدرضا عشقی زاده No Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان M. Asgharipour محمدرضا اصغری پور No Zabol University, Zabol, Iran دانشگاه زابل I. Khamari عیسی خمری No Zabol University, Zabol, Iran دانشگاه زابل