fa بررسی نقش سه گونه قارچ‌های ریشه‌ای آربسکولار بر رشد، فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز و ترکیبات فنلی گیاه آهار در شرایط تنش خشکی عمومى General كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">این آزمایش به</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">منظور</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بررسی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اثر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">سه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ا</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یزوله شناسایی شده از قارچ</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های ریشه‌ای آربسکولار بر رشد، فعالیت اسید فسفاتاز و ترکیبات فنلی (فنل، فلاونوئیدها و آنتوسیانین) گیاه آهار در شرایط تنش خشکی انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل (دو فاکتور) بر اساس طرح کاملاً تصادفی با شش تکرار در سال 1396 و در گلخانه دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، طراحی شد. فاکتورها شامل پنج سطح قارچ ریشه آربسکولار (بدون مایکوریزا به</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عنوان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شاهد،</span></span></strong> <strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Rhizophagus irregularis</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Rhizophagus intraradisces</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Funneliformis mosseae</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و ترکیب سه ایزوله) و چهار سطح تنش خشکی (آبیاری بر اساس100 درصد ظرفیت مزرعه به‌عنوان شاهد، 80، 60 و 40 درصد ظرفیت مزرعه) بود. دانهال‌ها در مرحله چهار برگی به گلدان‌های پلاستیکی 2/1 کیلو‌گرمی انتقال داده شدند و بلافاصله با گونه‌های مایکوریزا تلقیح شدند. گیاهان به‌مدت 50 روز با آب مقطر آبیاری شدند و پس از اطمینان از میزان آلودگی، چهار سطح تنش خشکی به‌مدت چهار هفته دریافت کردند. بر اساس نتایج به‌دست آمده، ویژگی‌های رویشی (تعداد برگ، قطر دمگل، طول گلبرگ، وزن خشک شاخساره و ریشه) با افزایش خشکی به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. همچنین تنش خشکی موجب کاهش شاخص سبزینگی و ترکیبات فنلی شد. کاربرد مایکوریزا به‌طور چشمگیری رشد رویشی، فعالیت اسید فسفاتاز، شاخص سبزینگی و ترکیبات فنلی را در تنش خشکی بهبود بخشید به‌طوری که ایزوله‌های </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">R. irregularis</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">R. intraradisces</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">F. mosseae</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و ترکیب آنها فعالیت اسید فسفاتاز ریشه را در سطح 40 درصد ظرفیت مزرعه به‌ترتیب 58، 52، 61، 53 درصد نسبت به گیاهان فاقد مایکوریزا افزایش داد. در مجموع نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تلقیح گیاه آهار با قارچ‌های مایکوریزا سبب افزایش مقاومت به خشکی در آنها می‌شود که حداقل بخشی از آن به افزایش در جذب برخی از یون‌های معدنی کم‌تحرک مانند فسفر مربوط است.</span></span></strong><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">This experiment was conducted to study the effects of three identified isolates of <em>Arbuscular mycorrhizal</em> fungi (AMF) on growth, acid phosphatase enzyme activity and phenolic compounds (phenol, flavonoid and anthocyanin) of zinnia plants (<em>Zinnia elegans</em> L.var. Magellan Red) under water stress conditions. A factorial (two factors) experiment was planned based on a completely randomized design (CRD) with six replications at the greenhouse of Vali-e Asr University of Rafsanan, Rafsanjan, Iran. The factors included five AMF inoculation (no mycorrhizae as control, <em>Rhizophagus irregularis</em>, <em>Rhizophagus intraradisces</em>, <em>Funneliformis mosseae</em>, mixture of three species) and four irrigation levels (100% FC as control, 80% FC, 60% FC and 40% FC). Seedlings with four true leaves were transplanted into 1.2 L pots and immediately inoculated with each of the above symbionts. The plans were irrigated with distilled water for 50 days to obtain certain amount of infection, then four irrigation regimes were achieved for four weeks. Vegetative growth traits (leaf number, peduncle diameter, petal length, shoot and root dry weight) were reduced significantly with increasing drought stress level. Drought stress reduced chlorophyll index (SPAD) and phenolic compounds concentration. Inoculation with AMF prominently improved growth, acid phosphatase enzyme activity, chlorophyll index and phenolic compounds under drought stress, so that &nbsp;under &nbsp;40% FC, &nbsp;<em>R. irregularis, R. intraradisces, F. mosseae</em>, and a mixture of them &nbsp;increased acid phosphatase enzyme activity by 58, 52, 61, 53 percent, respectively, compared to the control. In conclusion, it is suggested that AMF inoculation improves drought tolerance of zinnia plants at least in part through the enhanced uptake of slowly diffusing mineral ions such as phosphorus.</div> تنش خشکی, مایکوریزا, آنزیم, فسفر Drought Stress, Mycorrhiza, Enzyme, Phosphorus 65 81 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3338-1&slc_lang=fa&sid=1 M. H. Shamshiri محمد حسین شمشیری shamshiri88@gmail.com Yes Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی عصر V. Bagheri واحد باقری vahed1360@yahoo.com No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی عصر H. Alaei حسین علایی hossein.alaei@vru.ac.ir No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی عصر H. Salehi حسن صالحی : hsalehi@shirazu.ac.ir No Shiraz University دانشگاه شیراز