fa تأثیر سطوح آبیاری و باکتری‌های محرک رشد بر عملکرد و برخی شاخص‌های فیزیولوژی و بیوشیمیایی کلزا (.Brassica napus L) عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">به‌منظور بررسی اثر سطوح آبیاری و باکتری‌های محرک رشد بر عملکرد و برخی شاخص‌های فیزیولوژی و بیوشیمیایی کلزا، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی اردبیل با سه تکرار در سال زراعی 1395 اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل سطوح آبیاری در سه سطح (قطع آبیاری در 50 درصد مرحله گل‌دهی و تشکیل خورجین، قطع آبیاری در 50 درصد مرحله تشکیل دانه، آبیاری کامل به‌عنوان شاهد) و کاربرد کودهای زیستی در چهار سطح (عدم تلقیح بذر با باکتری، تلقیح با نیتروباکتر (Nitrobacter)، سودوموناس (Psedomonas) و آزوسپریلیوم (Azospirillum) بودند. نتایج نشان داد که محدودیت آبی، عملکرد، عملکرد کوانتومی، هدایت روزنه‌ای، محتوای کلروفیل و مقادیر لینولئیک، اولئیک، ایکوزنوئیک و پالمیتولئیک اسید را کاهش و محتوای اروسیک اسید، آراشیدیک اسید و پرولین را افزایش داد. مقایسه میانگین‌ها نشان داد بالاترین عملکرد دانه (1/62 تن در هکتار)، عملکرد کوانتومی (0/523)، هدایت روزنه‌ای (14/7 میلی‌مول بر مترمربع برثانیه)، محتوای کلروفیل (32/9)، اولئیک ‌اسید (69/24 درصد)، لینولئیک اسید (10/45 درصد)، ایکوازانوائیک اسید (1/34 درصد) در حالت تلقیح با آزوسپریلیوم و آبیاری کامل و بیشترین محتوای اروسیک اسید (2/89 درصد) و آراشیدیک اسید (0/94 درصد) در عدم تلقیح و قطع آبیاری در مرحله تشکیل دانه مشاهده شد. بیشترین محتوای پرولین (1/52 میکرو‌گرم در گرم وزن تر) در حالت تلقیح با آزوسپریلیوم و قطع آبیاری در مرحله گل‌دهی و تشکیل خورجین به‌دست آمد. به نظر می‌رسد کاربرد باکتری‌های محرک رشد به‌دلیل بهبود برخی شاخص‌های فیزیولوژیک مانند عملکرد کوانتومی، محتوای کلروفیل، هدایت روزنه‌ای و پرولین می‌تواند برای بهبود تولید کلزا تحت شرایط کم‌آبی توصیه شود.</div> <p style="margin: 0cm 0cm 12pt; line-height: normal; text-align: justify;">In order to study the effect of irrigation levels and plant growth promoting rhizobacteria on yield, some physiological and biochemical indices of rapeseed, a factorial experiment was conducted based on randomized complete block design with three replications in Agricultural Research Station of Ardabil, Ardabil, Iran in 2016. The factors included in the experiment were irrigation in three levels (irrigation withholding at 50% of flowering and pod formation stages, irrigation withholding at 50% of grain formation stage, full irrigation or control) and application of bio-fertilizers in four levels (no inoculation, inoculations with Nitrobacter, Psedomonas and Azospirillum). Results showed that water limitation decreased yield, quantum yield, stomatal conductance, chlorophyll index, linoleic acid, eicosenoic acid and palmitoleic acid, but increased erucic acid, arashidic acid and proline contents. Mean comparisons showed that the highest grain yield (1.62 ton ha^-1), quantum yield (0.523), stomatal conductance (14.7 mmol m^-2 s^-1), chlorophyll content (32.9), linoleic acid (10.45%) and eicosenoic acid contents (1.34%) were obtained in inoculation with Azosprillum and full irrigation. The highest contents of erucic acid (2.89%) and arashidic acid (0.94%) were observed at no inoculation and irrigation withholding in grain formation stage. The maximum of proline content (1.52 &micro;g g^-1 FW) was obtained in inoculation with Azosprillum and irrigation withholding at flowering and pod formation stage. It seems that application of plant growth promoting rhizobacteria leads to improving of some physiological traits such as quantum yield, chlorophyll content, stomatal conductance and proline content and can be recommended for profitable canola production under water limitation conditions.</p> اسید چرب, عملکرد کوانتومی, محتوای کلروفیل, کلزا, هدایت روزنه‌ای Chlorophyll Content, Fatty Acid, Quantum Yield, Rapeseed, Stomatal Conductance 99 112 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2585-5&slc_lang=fa&sid=1 H. Vatan Doost حسین وطن دوست vatandoost@yahoo.com No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی R. Seyed Sharifi رئوف سید شریفی Raouf_ssharifi@yahoo.com Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Y. Kheirizadeh Arough یونس خیری زاده اروق kheirizadeh@yahoo.com No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی