fa اثر تنش گرمای آخر فصل بر رشد دانه و عملکرد کمی و کیفی گندم نان بهاره در اهواز عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تنش گرمای آخر فصل در شرایط گرم و خشک مثل اهواز باعث کاهش عملکرد کمی و کیفی گندم می‌شود. به‌منظور بررسی اثر تنش گرمای آخر فصل بر طول دوره، سرعت پرشدن و عملکرد کمی و کیفی 20 رقم گندم نان بهاره، آزمایشی مزرعه‌ای در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان در سال زراعی 88-1387 به‌صورت بلوک‌های نواری شامل چهار تاریخ کاشت (15 آبان، 15 آذر، 15 دی و 15 بهمن) در نوارهای افقی و 20 رقم گندم نان بهاره در نوارهای عمودی با سه تکرار اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تاریخ کاشت و رقم و اثر متقابل آنها بر صفات اندازه‌گیری معنی‌دار بود. مقایسه میانگین اثر متقابل نشان داد که در تاریخ کاشت 15 آذر، بیشترین عملکرد دانه (7254 کیلوگرم در هکتار) توسط رقم چمران و کمترین مقدار آن (5445 کیلوگرم در هکتار) توسط رقم مارون حاصل شد. در شرایط تنش گرمای شدید (تاریخ کاشت 15 بهمن) بیشترین عملکرد دانه (2323 کیلوگرم در هکتار) مربوط به رقم مارون و کمترین آن (1258 کیلوگرم در هکتار) متعلق به رقم هامون بود. به‌طور کلی در شرایط کشت زودهنگام (15 آبان)، به‌هنگام (15 آذر) و دیرهنگام (15 دی) رقم چمران و در شرایط کشت خیلی دیر (15 بهمن) ارقام مارون، ویریناک، اروند و یا اترک مناسب بودند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">Terminal heat stress in hot and dry conditions like Ahwaz reduces the quantitative and qualitative yield of wheat. In order to study the effect of terminal heat stress on grain filling period duration, grain filling rate and quantitative and qualitative yield of 20 spring bread wheat cultivars, a field experiment was conducted in Research Farm of Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Iran in 2008-2009 as stripe block design and included four sowing dates (6 Nov., 6 Dec., 5 Jan. and 4 Feb.) in horizontal plots and 20 spring bread wheat cultivars in vertical plots with three replications. The analysis of variance showed that sowing date, genotypes and their interaction had a significant effect on measured traits. The mean comparison of interaction effect showed that in sowing date of 6 Dec. the highest grain yield (7254 kg/ha) was related to Chamran cultivar and the lowest grain yield (5445 kg/ha) belonged to Maroon cultivar. In terminal heat stress condition (sowing date of 4 Feb.), the highest grain yield (2323 kg/ha) was related to Maroon cultivar and the lowest grain yield (1258 kg/ha) belonged to Hamoon cultivar. Generally, in early (6 Nov.), timely (6 Dec.) and late (5 Jan) seeding, Chamran cultivar was suitable and in very late (4 Feb.) sowing, cultivars of Maroon, Virinak, Arvand and Atrak were suitable.</div> عملکرد دانه, درصد پروتئین, عملکرد پروتئین Grain yield, Protein percent, Protein yield 45 57 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3357-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Moshatati علی مشتطی Alimoshatati@gmail.com / A.Moshatati@ramin.ac.ir Yes Ramin Agriculture and Natural Resources University of Khuzestan دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان A. Siadat سید عطا اله سیادت seyedatasiadat@yahoo.com No Ramin Agriculture and Natural Resources University of Khuzestan دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان KH. Alami Saeed خلیل عالمی سعید khalilalamisaeid@gmail.com No Ramin Agriculture and Natural Resources University of Khuzestan دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان A. Bakhshande عبدالمهدی بخشنده bakhshandeh50@yahoo.com No Ramin Agriculture and Natural Resources University of Khuzestan دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان M. R. Jalal Kamali محمدرضا جلال کمالی jalalkamali2000@yahoo.com No CIMMYT م‍وسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر