fa تأثیر تاریخ و روش‌‌ کاشت بر عملکرد بلال، کارایی مصرف آب و برخی صفات فیزیولوژیک ذرت شیرین در یاسوج عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌منظور بررسی اثر تاریخ و روش </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کاشت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عملکرد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بلال،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کارایی</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> مصرف آب و برخی صفات فیزیولوژیک ذرت شیرین، آزمایشی به</span></span></strong><span style="font-family:lotus;">‌</span><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">صورت کرت</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی خرد شده در قالب طرح پایه بلوک</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی کامل تصادفی با سه تکرار در یاسوج در سال 1395 اجرا شد. عامل اصلی آزمایش شامل تاریخ کاشت در پنج سطح (15 اردیبهشت</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ماه،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 30 اردیبهشت</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ماه،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 15 خردادماه، 30 خردادماه و 15 تیرماه) و عامل فرعی شامل روش </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کاشت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> سه سطح (کاشت بذر به روش متداول، کاشت نشا 15 روزه (مرحله سه‌برگی) و کاشت نشا 20 روزه (مرحله چهاربرگی) بودند. نتایج نشان داد که برهم‌کنش تاریخ و روش کاشت بر عملکرد بلال و کارایی مصرف آب معنی‌‌دار بود. کاشت نشای 15 روزه در تاریخ 15 اردیبهشت</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ماه،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> دارای بیشترین عملکرد بلال (16000 کیلوگرم بر هکتار) و نشای 20 روزه در تاریخ کاشت 15 تیرماه، دارای کمترین عملکرد بلال (8000 کیلوگرم بر هکتار) بود. بالاترین کارایی مصرف آب معادل 93/2 کیلوگرم بر متر‌مکعب در تاریخ کاشت 15 اردیبهشت</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ماه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و نشای سه‌برگی حاصل شد که نسبت به نشای چهاربرگی در تاریخ کاشت 15 تیرماه، 66 درصد بیشتر بود. اثر تاریخ و روش کاشت بر درصد پروتئین دانه معنی‌دار شد. با تأخیر در کاشت، درصد پروتئین دانه افزایش یافت؛ به‌طوری که بیشترین درصد پروتئین (7/8) در تاریخ کاشت 15 تیرماه و کمترین آن (0/8) در تاریخ کاشت 15 اردیبهشت</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ماه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به‌دست آمد و درصد پروتئین تیمارهای نشایی کم</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پروتئ</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ین دانه تیمار بذری بود. تنش </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دما</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یی در تاریخ کاشت</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی 30 اردیبهشت تا 30 خردادماه، میزان قند دانه را کاهش داد. کشت نشایی نیز منجر به تغییر در میزان کل قند و افزایش آن نسبت به کشت بذر شد. در مجموع می‌توان بیان کرد که بهترین تیمار این پژوهش، تاریخ کاشت تاریخ 15 اردیبهشت</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ماه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و نشای سه برگی بود.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">In order to investigate the effect of planting date and sowing method on ear yield, water use efficiency and some physiological characteristics of sweet corn, an experiment was carried out as a split plot based on a randomized complete block design with three replications in Yasouj, south-west of Iran<span dir="RTL">.</span> Planting date consisted of five levels (4 May, 19 May, 4 June, 19 June, 5 July) and considered as the main plots and three levels of planting methods (seed cultivation, transplanting cultivation [15-days after planting (3-leaf stage)] and [20-days after planting (4-leaf stage)] were assigned to the sub-plots. Planting date and sowing method interaction effects were significant on ear yield and water use efficiency. Transplanting at 3-leaf stage on the 4th of May had the maximum ear yield (16000 kg ha^-1) and at 4-leaf stage on the 5th of July had the minimum ear yield (8000 kg ha^-1). The highest water use efficiency (2.93 kg m^-3) was obtained by transplanting on the 4^thof May and 3-leaf stage, which was 66% higher than the water use efficiency of those transplanted on the 5th of July and at 4-leaf stage. The effects of planting date and sowing method were significant on grain protein content. With a delayed planting, the grain protein content was increased so that the maximum of grain protein content (8.7%) was obtained in the 5^th of July and the lowest (8%) in the 4th of May transplanting. The grain protein concentration of the transplanting treatments was less than the grain protein of the seed cultivation treatment. The high temperature stress experienced by sowing at the 19^th of May until the 19^th of June decreased the grain sugar content. Transplanting cultivation led to increase in the amount of total sugar compared to seed cultivation. The best treatment in this study was found to be transplanting at 3-leaf stage on the 4^th of May.</div> عملکرد, محتوای رطوبت نسبی برگ, میزان قند دانه, نشا Grain Sugar Content, Relative Water Content, Transplanting, Yield 97 112 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2997-2&slc_lang=fa&sid=1 H. Mohamad zade حمید محمد زاده mohammadzade.hamid@yahoo.com No University of Guilan دانشگاه گیلان J. ASghari جعفر اصغری jafarasghari7@gmail.com Yes Faculty of Agriculture دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان H. Farajee هوشنگ فرجی hooshangfarajee@yahoo.com No University of Yasouj دانشگاه یاسوج A. Moradi علی مرادی a_moradia@yahoo.com No University of Yasouj دانشگاه یاسوج M. Majidian مجید مجیدیان ma_majidian@guilan.ac.ir No University of Guilan دانشگاه گیلان