fa بررسی شاخص‌های رشدی و ویژگی‌های کیفی هیبریدهای ذرت علوفه‌ای در تاریخ‌ کاشت‌های مختلف در ورامین عمومى General پژوهشي Research <p style="margin: 0px; text-align: justify;">به‌منظور بررسی سازگارپذیری هیبریدهای ذرت با ویژگی‌های اکوجغرافیایی ورامین آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مجتمع تحقیقاتی کشاورزی و دامپروری جلیل‌آباد ورامین در سال 1394 اجرا شد. برای بررسی تطابق‌پذیری هیبریدهای ذرت، با شرایط اقلیمی از تیمارهای تاریخ کشت به‌عنوان عامل اصلی در چهار سطح (<span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">D</span></span></span>_{<span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">1</span></span></span>}<span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: 15&nbsp;</span></span></span></span>فروردین، <span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">D</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">2</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: 30&nbsp;</span></span></span></span>&nbsp;فروردین، <span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">D</span></span></span>_{<span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">3</span></span></span>}<span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: 15&nbsp;</span></span></span></span>اردیبهشت، <span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">D</span></span></span>_{<span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">4</span></span></span>}<span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: 30&nbsp;</span></span></span></span> اردیبهشت) و هیبریدهای ذرت به‌عنوان عامل فرعی (<span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">H</span></span></span>_{<span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">1</span></span></span>}<span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">:</span></span></span></span>&nbsp;گازدا، <span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">H</span></span></span>_{<span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">2</span></span></span>}<span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">:</span></span></span></span>&nbsp;ماکسیما، <span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">H</span></span></span>_{<span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">3</span></span></span>}<span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">:</span></span></span></span>&nbsp;سینگل‌کراس <span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: &quot;b lotus&quot;; font-size: 14.6667px; text-align: justify;">701</span> و&nbsp;<span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">H</span></span></span>_{<span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">4</span></span></span>}<span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">:</span></span></span></span><span style="color:#FFFFFF;"><font face="times new roman, serif"><span style="font-size: 12px;">ا</span></font></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">AS</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">160</span></span></span>) استفاده شد. نتایج نشان از وجود تنوع بین هیبریدها از نظر شاخص سطح برگ، ماده خشک، سرعت رشد گیاه، سرعت رشد نسبی و سرعت جذب خالص در تاریخ کاشت‌های مورد مطالعه داشت. همچنین نتایج نشان داد اثر تاریخ کاشت، هیبرید و برهمکنش آنها بر ارتفاع و وزن بوته، وزن بلال، نسبت وزنی بلال به بوته، عملکرد علوفه سیلویی و کارایی مصرف آب معنی‌دار بود. در بین صفات کیفی مورد مطالعه نیز مشخص شد درصد پروتئین و فیبرهای نامحلول در شوینده خنثی در بین هیبریدهای مختلف به‌طور معنی‌داری اختلاف داشت. مشخص شد بهترین تاریخ کشت جهت دستیابی به بیشترین عملکرد علوفه سیلویی برای هیبرید ماکسیما و&nbsp;<span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">AS</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">160</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، 15 و30&nbsp;</span></span></span></span>اردیبهشت و سینگل‌کراس&nbsp;<span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">701، 30</span></span></span></span> فروردین و <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">15</span></span></span></span> اردیبهشت بود، هیبرید گازدا نیز در همه تاریخ‌های کاشت عملکرد مشابهی داشت. همچنین نتایج نشان داد در منطقه مذکور کاشت سینگل کراس&nbsp;<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: &quot;b lotus&quot;; font-size: 14.6667px; text-align: justify;">701</span> و هیبرید ماکسیما ظاهراً از نظر عملکرد علوفه سیلویی در واحد سطح نسبت به دو هیبرید دیگر برتری و سازگاری بیشتری دارند ولی نتیجه‌گیری و توصیه قطعی نیاز به تکرار آزمایش‌ها در سال‌های بیشتری دارد.</p> <p style="margin: 0px; text-align: justify; unicode-bidi: embed; direction: ltr; text-justify: kashida; text-kashida: 0%;">In order to evaluate the suitability of maize hybrids in different planting dates, an experiment was conducted as split plot in JalilAbad, Varamin, Iran in 2015. Main and sub plots were planting date (D1: April 4, D2: April 19, D3: May 5, D4: May 20) and maize hybrids (H1: Gazda, H2: Maxima, H3: KSC 701, H4: AS160) respectively. Results indicated that there was variation between hybrids in terms of leaf area index (LAI), dry matter, crop growth rate (CGR), relative growth rate (RGR) and net assimilation rate (NAR) in different planting dates. Also results showed that the effects of planting date, hybrid and planting date &times; hybrid interaction on plant height, plant weight, ear weight, ear/plant weight ratio, silage yield and water use efficiency were significant. Among the qualitative traits examined, the effects of hybrid on protein and neutral detergent soluble fiber were significant. The best planting date for achieving the highest silage yield of hybrids Maxima and AS160 were May 5 and 20, but for KSC 701 was April 19 and May 5. However hybrid Gazda had a similar yield in all planting dates. It was concluded that even though cultivation of KSC701 and Maxima seems preferable in terms of silage yield but repeating this experiment in further years is necessary for a solid recommendation.</p> صفات رشد, پروتئین, کارایی مصرف آب, تاریخ کاشت, عملکرد علوفه Growth Analysis, Protein, Water Use Efficiency 29 44 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2091-9&slc_lang=fa&sid=1 H. Karimzadeh Soureshjani هدایت‌الله کریم‌زاده سورشجانی karimzadeh.he@gmail.com No Researcher at Etka Research and Innovation Center پژوهشگر مرکز تحقیقات و نوآوری سازمان اتکا M.R. Tadayon محمودرضا تدین mrtadayon@yahoo.com Yes Shahrekord University دانشگاه شهرکرد M. Shalalvand مرتضی شلالوند mortezashalalvand@yahoo.com No New Iranian Farms مزارع نوین ایرانیان Y. Fardi یحیی فردی farimr@yahoo.com No New Iranian Farms مزارع نوین ایرانیان