fa بهینه‌سازی کارایی علف‌کش‌های کلتودیم و هالوکسی فوپ آر متیل استر در کنترل سوروف (Echinochloa crus-galli L.) با استفاده از مویان سیتوگیت و روغن گیاهی منداب عمومى General كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">این پژوهش با هدف ارزیابی پتانسیل مویان سیتوگیت و روغن گیاهی منداب بر افزایش کارایی کنترلی سوروف توسط علف‌کش‌های کلتودیم و هالوکسی فوپ آر متیل استر به‌صورت دو آزمایش گلخانه‌ای مجزا در سال 1395در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی بیرجند، به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارها در هر آزمایش شامل غلظت علف‌کش در هفت سطح (صفر، 6/25، 12/5، 25، 50، 75 و 100 درصد توصیه ‌شده) و نوع ماده افزودنی در سه سطح (روغن منداب، سیتوگیت و بدون روغن) بود. نتایج اثر کاربرد مواد افزودنی به‌همراه علف‌کش کلتودیم بر وزن خشک اندام هوایی سوروف نشان داد که مقادیر ED₅₀ به‌ترتیب 5/ 4 و 5/4 درصد در حضور روغن منداب و سیتوگیت کاهش یافته است. در مورد وزن خشک ریشه نیز کاهش ED₅₀ &nbsp;به‌میزان 22/9&nbsp;و 21/6 درصد به‌ترتیب در حضور روغن منداب و سیتوگیت مشاهده شد. نتایج کاربرد مواد افزودنی به‌همراه علف‌کش هالوکسی فوپ آر متیل استر نیز روند مشابهی را نشان داد. البته میزان افزایش کارایی در این علف‌کش در مقایسه با کلتودیم بیشتر بود. مقادیر ED₅₀ علف‌کش هالوکسی فوپ آر متیل استر بر اساس وزن خشک اندام هوایی به‌ترتیب 14 و 16/3 درصد در حضور روغن منداب و سیتوگیت کاهش یافته است. مقادیر ED₅₀ علف‌کش هالوکسی فوپ آر متیل استر برای وزن خشک ریشه در حضور روغن منداب و سیتوگیت به‌ترتیب بیش از 10 و 7 برابر در مقایسه با عدم کاربرد مواد افزودنی بود. با توجه به نتایج این مطالعه کاربرد مواد افزودنی مناسب می‌تواند رهیافتی برای کاهش آلودگی زیست‌محیطی توسط علف‌کش‌ها باشد.</div> <div style="text-align: justify;">In order to evaluate the potential of citogate and turnip vegetable oil in increasing the performance of barnyardgrass (<em>Echinochloa</em> <em>crus-galli</em>) control by colthodim and haloxyfop-r-methyl ester herbicides, two greenhouse experiments were carried out in the Research Greenhouse of the Faculty of Agriculture, Birjand, Iran, in 2016; this study was based on a factorial arrangement as a completely randomized design with three replications. Treatments in each experiment included herbicide concentrations at seven levels (0, 6.25, 12.5, 25, 50, 75, and 100% of the recommended dose) and additives were applied at three levels (turnip oil, citogate, and without additives). The application of additives with colthodim herbicide on barnyardgrass (based on the shoot dry weight) led to 4.5% and 5.4% decreases in ED₅₀ in the presence of turnip oil and citogate, respectively. Based on the root dry weight, ED₅₀ was reduced to 22.9% and 21.6% in the presence of turnip oil and citogate, respectively. The results of the use of additives with Haloxyfop-r-methyl ester also showed a similar trend. However, the increase in the efficiency of Haloxyfop-r-methyl ester was higher than that of colthodim herbicide. The Haloxyfop-r-methyl ester ED₅₀ values for the shoot dry weight of barnyardgrass were reduced by 14% and 16.3% in the presence of turnip oil and citogate, respectively. The Haloxyfop-r-methyl ester ED₅₀ values for the root dry weight in the presence of turnip oil and citogate were 10 and 7 times higher than those in the treatments without additives, respectively. According to the results of this study, application of appropriate additives may lead to decrease in the extent of herbicide contamination of soil and water resources.</div> توانایی نسبی, باریک‌برگ, گلخانه, مواد افزودنی Adjuvants, Grass, Greenhouse, Relative potency 19 29 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3245-3&slc_lang=fa&sid=1 S. Abooali سمیرا ابوعلی samira.abooali@yahoo.com No university of Birjand دانشگاه بیرجند S. Mahmoodi سهراب محمودی Smahmoodi@birjand.ac.ir No university of Birjand دانشگاه بیرجند H. hammami حسین حمامی homamihossein@gmail.com Yes university of Birjand دانشگاه بیرجند