fa مقایسه روش محلول‌پاشی و مصرف خاکی آهن بر ویژگی فیزیولوژیکی- بیوشیمیایی و آهن فعال گیاه یونجه یکساله (Medicago scutellata L.) در مقادیر مختلف آهک در خاک عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کاهش حلالیت آهن در خاک</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی آهکی منجر به بروز علائم زرد</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">برگ</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی در گیاه می</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شود</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">. به‌منظور بررسی پاسخ گیاه یونجه یک‌ساله به کمبود مستقیم و غیر مستقیم آهن، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجـام شـد. فاکتورهای آزمایشی شامل سه سطح آهک (صفر، چهار و هشت درصد) و پنج سطح آهن (صفر، 5 و 10 میلی‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گرم</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> آهن بر کیلوگرم خاک و صفر و 1/2 میکرومولار آهن به‌صورت محلول</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پاش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی) بود. دو غلظت صفر آهن در روش مصرف خاکی و محلول</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پاش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی آهن به‌ترتیب به‌عنوان کنترل خاکی و محلول</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پاش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی درنظر گرفته شد. نتایج نشان داد که افزودن هشت درصد آهک به خاک در تیمارهای کنترل موجب بروز علائم زردبرگی، کاهش غلظت کلروفیل، آهن کل و فعال برگ، پروتئین، محتوای نسبی آب برگ، شاخص پایداری غشا و افزایش غلظت ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی برگ نسبت به سطح صفر درصد آهک شد؛ درحالی ‌که کاربرد خاکی و محلول</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پاش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی آهن موجب بهبود علائم زرد‌برگی، افزایش غلظت کلروفیل، آهن و پروتئین برگ شد که با کاهش معنی</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دار</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> غلظت ترکیبات فنولیک در هر سه سطح آهک همراه بود. کاربرد محلول</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پاش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی برگی در سه سطح آهک، موجب افزایش در جذب آهن کل و فعال برگ نسبت به دو تیمار مصرف خاکی شد. درحالی‌ که محلول</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پاش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی آهن در دو سطح چهار و هشت درصد آهک، موجب کاهش معنی</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دار</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی در غلظت ترکیبات فنولیک نسبت به دو تیمار مصرف خاکی شد. بیشترین غلظت کلروفیل برگی در بالاترین سطح آهک، در دو تیمار 10 میلی</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گرم</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> آهن بر کیلوگرم خاک و محلول</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پاش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی آهن مشاهده شد. با توجه به نتایج حاصل، استفاده از روش محلول</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پاش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی آهن در خاک</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی آهکی برای کاهش اثرات زرد</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">برگ</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی ناشی از آهک توصیه می</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شود</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span></strong><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">Reducing iron solubility in calcareous soils causes iron chlorosis symptoms in the plant. In order to investigate the response of <em>M. scutellata</em> to direct and indirect iron deficiency, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with three replications. The experimental factors included three levels of lime (0, 4 and 8%) and five levels of Fe (0, 5 and 10 mg Fe Kg soil^-1 as soil application and 0 and 2.1 &micro;M Fe as foliar spray). Zero Fe concentrations in soil and foliar Fe fertilization was considered as control-S and control-F treatment, respectively. The results showed that the amendment of 8% CaCO₃ in control treatments caused typical Fe deficiency symptoms, including decreases in chlorophyll, total and extractable leaf Fe concentration, protein, leaf relative water content, membrane stability index and increases in leaf total phenolic and flavonoid concentration when compared to 0% lime. The soil and foliar Fe fertilisation led to the improvement of Fe chlorosis, increases in chlorophyll, Fe, protein, and decreases in concentration of phenolic compounds in three levels of lime. The foliar Fe fertilization in three levels of lime increased total and extractable leaf Fe content, compared to two soil Fe treatments, but foliar Fe fertilization (in 4 and 8% of lime) yielded progressively lower leaf phenolic compounds. The highest leaf chl concentration in 8% lime was observed in 10 mg Fe Kg soil^-1 and foliar Fe fertilization. The presented data indicate that the use of foliar application of Fe (Fe- EDDHA) is potent to reduce the effects of lime induced chlorosis in plants in calcareous soils.<br> &nbsp;</div> ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی, زرد‌برگی, کربنات کلسیم, Fe-EDDHA Calcium carbonate, Chlorosis, Fe-EDDHA, Phenolic and Flavonoids Compounds 113 128 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2888-2&slc_lang=fa&sid=1 z. gheshlaghi زهرا قشلاقی za.gheshlaghi@mail.um.ac.ir No ferdowsi university of mashhad دانشگاه فردوسی مشهد r. Khorassani رضا خراسانی khorasani@um.ac.ir Yes ferdowsi university of mashhad دانشگاه فردوسی مشهد M. Kafi محمد کافی mkafi36@yahoo.com No ferdowsi university of mashhad دانشگاه فردوسی مشهد A. Fotovat امیر فتوت Afotovat@yahoo.com No ferdowsi university of mashhad دانشگاه فردوسی مشهد