fa اثر تعدیل‌کنندگی پرایمینگ بذر بر تغییر برخی صفات مورفولوژیک، تغییرات یون‌های معدنی، عملکرد و اجزای عملکرد رقم آرمان نخود تحت شوری آب آبیاری عمومى General پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌منظور بررسی اثر پرایمینگ بذر بر تعدیل اثرات تنش شوری، آزمایشی گلدانی (هوای آزاد) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی چاه اناری دانشگاه صنعتی اصفهان روی رقم آرمان نخود </span></span></span></strong>(<strong><em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Cicer arietinum</span></span></em></strong>) <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار سطح شوری (صفر، 25، 50 و 75 میلی‌مولار نمک کلرور سدیم) و چهار سطح پرایمینگ بذر (بدون پرایم، مانیتول پنج درصد، نمک‌ 0/5 درصد کلرور سدیم و نمک 0/5 درصد کلرور پتاسیم) بود. نتایج آزمایش نشان داد به موازات افزایش شدت شوری تجمع سدیم و پتاسیم و نسبت سدیم به پتاسیم افزایش و تجمع کلسیم، روز تا رسیدگی فیزیولوژیک و عملکرد و اجزای عملکرد (ارتفاع بوته، تعداد نیام بارور، تعداد دانه در نیام، وزن ماده خشک و شاخص برداشت) کاهش یافت. پرایمینگ بذور با کلرور سدیم و کلرور پتاسیم در مقایسه با مانیتول و سطح بدون پرایم به‌‌واسطه کاهش تجمع یون‌ سدیم منجر به افزایش عملکرد و اجزای عملکرد این رقم نخود شد. اثر پرایمینگ بذر بر غلظت سدیم و کلسیم، تعداد نیام بارور، تعداد دانه در نیام، وزن دانه تک‌بوته و شاخص برداشت بسته به سطح شوری متفاوت بود. در سطح سوم شوری (50 میلی‌مولار نمک) تمام بذرهایی که پرایم شده بودند برخلاف گیاهان بدون پرایم، نیام بارور تولید کردند که می‌تواند ناشی از مقاومت به شوری باشد که احتمالاً پرایمینگ به‌وجود آورده است. نتایج این آزمایش نشان داد که اگرچه برهم خوردن تعادل یونی (به‌ویژه افزایش سدیم) و کاهش عملکرد و اجزای آن حتی در غلظت 50 میلی‌مولار نمک در گونه حساس نخود دور از انتظار نیست، اما پرایمینگ بذور آن با کلرور سدیم و کلرور پتاسیم می‌تواند در تعدیل اثرات شوری مؤثر باشد.</span></span></span></strong> In order to unravel the potential mitigating effects of seed priming on salt-stressed chickpea (<em>Cicer arietinum</em>), a<br> 4-replicate factorial out-door completely random design pot experiment was conducted on Arman cultivar of chickpea at the research field of the Isfahan University of Technology, Isfahan (Latitude of 32&deg; 38&#39; North, Longitude of 51&deg; 39&#39; East, and an Altitude of 1620 m above sea level), Iran. Irrigation water salinity at four levels (0, 25, 50, and 75 mM NaCl) and seed priming at four levels, including control (non-priming), priming with mannitol (5%), NaCl (0.5%) and KCl (0.5%) were tested. Na⁺ and K⁺ concentrations and Na⁺/K⁺ were increased, but Ca⁺² concentration, days to physiological maturity, seed yield, fertile pods/plant, seeds/pod, above-ground dry mass, and harvest index were decreased with aggravation of salinity. Chickpea seed priming by NaCl and KCl led to increase in yield components and hence seed yield of the salt-stricken plants, compared to non-primed and mannitol-primed plants due, seemingly, to decrease in tissue Na⁺ concentration. Albeit, priming-associated modifications in Na⁺ and Ca⁺² concentrations, fertile pods/plant, seeds/pod, seed yield, and harvest index varied with the level of salinity. In contrary to the non-primed chickpea, plants receiving priming were able to produce fertile pods, due perhaps to the mitigative effects of the priming on salt-stricken plants. All results, taken together, confirm that the salt-sensitive legume chickpea may be harmed by 50 mM salinity of irrigation water but seed priming by NaCl and KCl may suppress the harmful effects. اسموپرایمینگ (کلرور سدیم و پتاسیم), هالوپرایمینگ (مانیتول), وزن دانه تک‌بوته Halopriming (NaCl and KCl) Osmopriming (mannitol), Seed weight/plant 187 201 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3002-4&slc_lang=fa&sid=1 A. Gholami Zali علی غلامی زالی ali.gholamiiut@gmail.com No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Y. Khani Karimabadi یعقوب خانی کریم آبادی ykhani@ag.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان P. Ehsanzadeh پرویز احسان زاده ehsanzadehp@gmail.com Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان J. Razmjoo جمشید رزمجو krazmjoo@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان