fa گروه‌بندی ژنوتیپ‌های اصلاحی چغندرقند در شرایط نرمال و تنش شوری عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">برای رتبه‌بندی و گروه‌بندی فول‌سیب‌ها و هیبریدهای مختلف چغندرقند حاصل از برنامه‌های اصلاحی در دو شرایط شوری و نرمال، دو آزمایش مستقل در سال زراعی 1396 در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی میاندوآب انجام شد. هفده فول‌سیب و 28 هیبرید مختلف به‌همراه شاهدهای مقاوم و حساس به تنش‌های شوری و خشکی از نظر صفات مختلف در دو شرایط شور و نرمال مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج رتبه‌بندی در هر دو شرایط نشان داد که در آزمایش فول‌سیب‌ها، ژنوتیپ‌های 18 و 22 و در هیبریدها، ژنوتیپ‌های 6، 23، 25، 27 و شاهد 29 نسبت به بقیه ژنوتیپ‌ها برتر هستند. تجزیه کلاستر نشان داد که در هر دو آزمایش تطابق اندکی بین دو محیط وجود دارد و محیط روی گروه‌بندی‌ها تأثیر دارد. تجزیه به مؤلفه‌های اصلی در آزمایش فول‌سیب‌ها نشان داد که در شرایط نرمال و تنش شوری صفات سطح برگ، عملکرد ریشه، عملکرد قند، وزن خشک ریشه، میزان نسبی آب از دست‌رفته برگ، عیار قند، خلوص شربت و درصد قند قابل استحصال بیشترین تأثیر را در توجیه مؤلفه‌های اول و دوم داشتند، در مقابل در آزمایش هیبریدها، صفات سطح برگ، عملکرد ریشه و محتوای نسبی آب برگ در توجیه مؤلفه‌های اول و دوم بیشترین نقش را داشتند. اکثر صفات مطالعه شده در آزمایش‌های صورت گرفته دارای تنوع بوده و می‌توانند در گروه‌بندی ژنوتیپ‌های چغندرقند مورد استفاده قرار گیرند. همچنین گروه‌بندی‌ها بسته به شرایط محیطی متفاوت خواهد بود.</div> <div style="text-align: justify;">For ranking and grouping of full-sibs and hybrids of sugar beet obtained from breeding programs, two separate experiments were carried out at the farm of the Agricultural and Natural Resources Research Station of Miandoab in 2017 under saline and normal conditions. For this purpose, 17 full-sibs and 28 hybrids differing in resistance and susceptibility to environmental stresses were investigated in for different traits. The ranking results in both conditions indicated that genotypes 18 and 22 in full-sibs test and, genotypes 6, 23, 25, 27 and 29 in the hybrid test were superior to all other genotypes. Cluster analysis showed that in both experiments (full-sibs and hybrids), there was a slight matching between the normal and saline environments and the environment affects the grouping of genotypes. Principle Components Analysis in the full-sibs test indicated that in both conditions, leaf area, root yield, sugar yield, root dry weight, relative water loss, sugar content, purity of syrup and extractable sugar content had the highest contribution in the first and second components<strong><span dir="RTL">.</span></strong> In contrast, in the hybrid test, leaf area, root yield and leaf water content had the highest role in the first and second components. Most of the traits studied in the experiments contained diversity and can be used for grouping sugar beet genotypes. Also, groupings will vary depending on environmental conditions.<br> &nbsp;</div> تجزیه به مؤلفه‌های اصلی, تجزیه کلاستر, رتبه‌بندی, فول‌سیب, هیبرید Principal component, Cluster analysis, Full-sib, Hybrid, Ranking 19 35 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3510-1&slc_lang=fa&sid=1 A. khorshid عبدالمجید خورشید majidkhor1347@gmail.com 100319475328460032205 100319475328460032205 Yes Agricultural and Natural Resources Research Center of West Azarbaijan, Organization for Research, Education and Promotion of Agriculture, Iran مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران A. A. Asadi علی اکبر اسدی asadipm@gmail.com 100319475328460032206 100319475328460032206 No Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), zanjan مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان