fa پاسخ اجزای عملکرد و عملکرد دانه چهار رقم گندم به کند کننده رشد سایکوسل در شرایط تنش آبی انتهای فصل عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">این پژوهش به‌منظور پاسخ عملکرد دانه، اجزای عملکرد و شاخص NDVI (شاخص نرمال شده تفاوت پوشش گیاهی ) چهار رقم گندم به کند کننده رشد سایکوسل در شرایط تنش آبی انتهای فصل اجرا شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های دو بار خرد شده‌ بر پایه‌ طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در دو سال زراعی 96-1395 و 97-1396 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل دو سطح تنش آبی (آبیاری مطلوب و قطع آبیاری در مرحله شروع گلدهی)، محلول‌پاشی سایکوسل در دو سطح (غلظت‌های صفر و 4 گرم در لیتر) و چهار رقم گندم (سیروان- بهاران- وارداتی و افق) بود. تنش آبی سبب کاهش تعداد دانه در سنبله (19 درصد)، وزن هزاردانه (14 درصد)، عملکرد بیولوژیک (22 درصد)، عملکرد دانه (29 درصد) و شاخص NDVI <span style="color:#ffffff;">ص</span>(17 درصد) در ارقام گندم شد. از طرفی محلول‌پاشی سایکوسل موجب جبران بخشی از این کاهش در ویژگی‌های تعداد سنبله در متر مربع (18 درصد)، تعداد دانه در سنبله (29 درصد)، وزن هزاردانه (6 درصد)، عملکرد بیولوژیک (11 درصد)، عملکرد دانه (17 درصد) و شاخص NDVI <span style="color:#ffffff;">ص</span>( 5 درصد) شد. رقم‌های افق و سیروان در شرایط تنش آبی انتهای فصل در صورت کاربرد سایکوسل در بیشتر ویژگی‌های اندازه‌گیری شده برتری داشتند. با توجه به نقش تعدیل‌کنندگی سایکوسل در کاهش اثرات منفی تنش آبی انتهای فصل و افزایش سبزمانی، می‌توان کاربرد این تنظیم کننده را در شرایط مشابه با پژوهش حاضر توصیه کرد.</div> <div style="text-align: justify;">This research was carried out to study the grain yield, yield components and NDVI (normalized difference vegetation index) responses of four wheat cultivars to growth retardant cycocel under terminal drought stress conditions. The experiment was laid out as a split split plot with three replicates at the experimental farm of the School of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran in 2016-2017 and 2017-2018 growing seasons. The treatments consisted of two levels of water stress (full irrigation and irrigation cut off at the beginning of flowering), exogenous cycocel in two levels (4 g ha^-1 and 0) and four wheat cultivars (Sirvan, Baharan, Varedati and Ofogh)<span dir="RTL">.</span> Water stress reduced the measured traits including, grain number per ear (19%), 1000-grain weight (14%), biological yield (22%), grain yield (29%), and NDVI (17%). Exogenously-applied cycocel compensated for some of such reductions including, number of spikes per square meter (18%), grain number per ear (29%), 1000-grain weight (6%), biological yield (11%), grain yield (17%), and NDVI (5%). Ofogh and Sirvan cultivars showed a better response for most of the measured traits to water stress conditions when cyclocel was used. Regarding the ameliorating role of cycocel in reducing negative impacts of terminal water stress, application of this growth regulator could be recommended for similar conditions<span dir="RTL">.</span></div> سبزمانی, قطع آبیاری, تنظیم کننده رشد, سایکوسل, شاخص NDVI Stay-green, Irrigation cut-off, Plant growth regulator, Cycocel, NDVI 139 156 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2001-24&slc_lang=fa&sid=1 M. Barzegari ملیحه برزگری malihe.barzegari.71@gmail.com No Shiraz University دانشگاه شیراز Y. Emam یحیی امام yaemam@shirazu.ac.ir Yes دانشگاه شیراز A. Zamani افشین زمانی zamani70.afshin@gmail.com No دانشگاه شیراز