fa بهبود رشد و عملکرد میوه هندوانه با استفاده از قارچ مایکوریزا و سالیسیلیک اسید در رژیم‌های مختلف آبیاری عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">در مناطق خشک و نیمه خشک، کمبود آب اصلی‌ترین محدودیت در تولید محصولات کشاورزی است. هدف از انجام این مطالعه بررسی اثر قارچ مایکوریزا و سالیسیلیک اسید بر عملکرد و کیفیت هندوانه تحت تنش خشکی بود. برای این منظور آزمایشی به&not;صورت اسپلیت فاکتوریل با سه تکرار در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی و به صورت&not;تجزیه مرکب طی دو سال انجام شد. تیمار آبیاری در سه سطح100%، 80% و 60% &nbsp;نیاز آبی به&not;عنوان عامل اصلی در کرت‌های اصلی قرار گرفتند. تیمار قارچ مایکوریزا در دو سطح بدون کاربرد و مخلوط با خاک زراعی (مقدار 20 گرم در هر مترمربع) به&not;همراه تیمار سالیسیلیک اسید به شکل محلول‌پاشی در سه سطح (صفر، 50 و 100 میلی گرم بر لیتر) به&not;صورت فاکتوریل در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. بیشترین مقدار پرولین و آنزیم‌های پراکسیداز و کاتالاز در تیمار آبیاری 60% ثبت شد. در بررسی اثرات متقابل تیمار آبیاری و سالیسیلیک اسید مشخص شد، با افزایش تنش خشکی میزان نشت یونی به&not;طور معنی‌داری افزایش یافت، ولی صرف نظر از تیمار آبیاری با کاربرد سالیسیلیک اسید مقدار نشت یونی کاهش یافت. کمترین میزان نشت یونی در تیمار 100 میلی&not;گرم بر لیتر سالیسیلیک اسید در هر سه تیمار آبیاری ثبت شد، با استفاده از قارچ مایکوریزا میزان نشت یونی به&not;طور معنی‌داری کاهش یافت. بیشترین و کمترین مقدار مواد جامد محلول کل به ترتیب در تیمار آبیاری 80% و 100% ثبت شد. بیشترین مقدار مواد جامد محلول با کاربرد قارچ مایکوریزا به دست آمد که نسبت به عدم کاربرد آن 8/88 % فزایش نشان داد. تیمارهای 50 و 100 میلی&not;گرم بر لیتر سالیسلیک اسید به&not;ترتیب به&not;طور معنی‌داری باعث افزایش 6/70% و 11/2% &nbsp;مواد جامد محلول کل نسبت به شاهد شد. کمترین مقدار عملکرد در ترکیب تیمار آبیاری 60% و عدم کاربرد قارچ مایکوریزا به&not;دست آمد که نسبت به شاهد 51/56% کاهش نشان داد. بر اساس نتایج مشخص شد که صرف نظر از تیمار آبیاری، کاربرد قارچ مایکوریزا موجب افزایش معنی‌داری عملکرد نسبت به عدم کاربرد آن شد، به&not;طوری که بیشترین میزان عملکرد در ترکیب تیمار آبیاری 100% و کاربرد قارچ مایکوریزا به&not;دست آمد که نسبت به شاهد فاقد مایکوریزا، 2/09% درصد افزایش نشان داد. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که در شرایط کمبود آب با استفاده از قارچ مایکوریزا به&not;عنوان کود زیستی و سالیسیلیک اسید به&not;عنوان یک تنظیم کننده رشد گیاهی می‌توان اثرات مخرب تنش خشکی را کاهش داد و به&not;عنوان یک راهکار در مناطق تولید هندوانه به&not;منظور افزایش عملکرد و کیفیت هندوانه توصیه نمود.</div> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">Water scarcity is the main natural limitation for agricultural production in arid and semi-arid regions. The aim of this study was to investigate the effect of mycorrhizal fungi and salicylic acid on yield and quality of watermelon under water stress. For this purpose, a split factorial experiment was conducted with three replications based on a randomized complete block design in two years. Irrigation treatment at three levels of receiving 100%, 80% and 60% of water requirement were placed as the main factor in the main plots. Mycorrhizal fungus in two levels (including no inoculation and soil inoculation by <st1:metricconverter productid="20 g" w:st="on">20 g</st1:metricconverter> m^-2) along with spraying of salicylic acid in three levels (including 0, 50 and 100 mg L^-1) were designated to the subplots. The highest amounts of proline concentration, peroxidase and catalase enzymes activities were recorded in 60% irrigation treatment. Electrolyte leakage decreased by salicylic acid application, though in each irrigation treatment the lowest electrolyte leakage was recorded in 100 mg L^-1 treatment of salicylic acid. Electrolyte leakage was significantly reduced by mycorrhizal fungi application. The highest (9.12%) and the lowest (8.08%) level of total soluble solids were recorded respectively in 80% and 100% irrigation treatments. The highest amount of TSS (9.07%) was obtained with mycorrhizal fungi. TSS was significantly increased by 6.70% and 11.20% with 50 and 100 mg L^-1 salicylic acid treatments, respectively, compared to the control.</span> <span style="font-size:10.0pt">The lowest fruit yield (34.76 t ha^-1) was obtained when the plants were exposed to 60% irrigation treatment and no mycorrhizal fungus inoculation conditions. Fruit yield increased significantly in the presence of mycorrhizal fungi inoculation across all irrigation treatment levels, with the highest fruit yield (68.82 t ha^-1) being obtained when plants were grown under 100% irrigation treatment and mycorrhizal fungi inoculation conditions.</span> <span style="font-size:10.0pt">It may be concluded that using mycorrhizal fungus as a biofertilizer and salicylic acid as a plant growth regulator can reduce the harmful effects of drought stress and, hence, it can be recommended to increase the fruit yield and quality of watermelon at least in arid-semiarid conditions. </span></span></span></div> &nbsp; پرولین, تنش خشکی, کاتالاز و پراکسیداز, کریمسون سوییت Proline, Drought stress, Catalase and peroxidase, Crimson sweet 109 124 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3779-1&slc_lang=fa&sid=1 H. Nastari Nasrabadi حسین نستری نصرآبادی nastari@tjamcaas.ac.ir Yes University of Torbat-e Jam مجتمع آموزش عالی تربت جام S. F. Saberali سید فرهاد صابرعلی sf.saberali@tjamcaas.ac.ir No University of Torbat-e Jam مجتمع آموزش عالی تربت جام Z. Shirmohammadi‑Aliakbarkhani زهرا شیرمحمدی علی اکبرخانی shirmohammadi@tjamcaas.ac.ir.shirmohamadi@gmail.com No University of Torbat-e Jam مجتمع آموزش عالی تربت جام