fa تأثیر اسید جیبرلیک بر کاهش ترک خوردگی پوسته پسته، میزان آفلاتوکسین و کیفیت خشک میوه پسته عمومى General پژوهشي Research پوست سبز پسته به عنوان مانعی مؤثر، حفاظت از مغز را در برابر قارچ‌ها و حشرات به عهده دارد. ترک خوردگی پوست در هنگام برداشت باعث می‌شود که مغز پسته مورد حمله قارچ‌ها قرار گیرد. تاکنون شیوه مؤثری برای جلوگیری از این عارضه گزارش نشده است. به منظور مطالعه کنترل ترک خوردگی پوشینه پسته به کمک اسیدجیبرلیک پژوهش حاضر در یک باغ تجارتی در شهرستان رفسنجان طی سال‌های 81-1380 انجام گردید. تیمارهای اسیدجیبرلیک به غلظت‌های 0، 25، 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر روی پسته رقم اوحدی در دو نوبت شروع مرحله رشد لپه‌ها و یک ماه بعد از آن تا حد آب چک محلول پاشی شدند. اسیدجیبرلیک به طور معنی‌داری مانع ترک خوردگی پوسته سبز میوه پسته شد ولی کمترین ترک خوردگی مربوط به اسیدجیبرلیک 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر بود. کاهش ترک خوردگی پوست سبز پسته باعث جلوگیری از نفوذ قارچ آسپرژیلوس به داخل میوه پسته شد. با کشت برون بر، میان بر و درون بر پسته روی محیط کشت اختصاصی آسپرژیلوس مشخص شد که تیمار اسیدجیبرلیک روی نفوذ قارچ آسپرژیلوس به فرابر میوه پسته در مقایسه با شاهد تفاوت معنی‌داری دارد. با اندازه‌گیری میزان آفلاتوکسین مغز پسته مشخص شد که بیشترین میزان زهرابه آفلاتوکسین را شاهد داشته (ppb 6/25) و مغز پسته‌های تیمار شده با اسیدجیبرلیک کمترین میزان زهرابه آفلاتوکسین(ppb 0/5) را داشتند. اسیدجیبرلیک باعث کاهش لغزندگی پوست سبز میوه پسته شد و با افزایش غلظت این ماده میزان لغزندگی پوست سبز پسته کاهش یافت. این ماده تأثیر معنی‌داری بر درصد خندانی، وزن میوه، وزن مغز و میزان مواد جامد محلول مغز پسته نداشت. اسیدجیبرلیک میزان چربی مغز و کلروفیل پوست سبز و مغز را افزایش داد. Green skin (hull) of pistachio fruits is a barrier against the penetration of fungi and insects into the kernel of pistachio. Splitting of husk facilitates the entry of fungi and infection of pistachio kernels during the harvest. So far no effective way has been reported for controlling this problem. To evaluate the effects of gibberellic acid on hull spliting the present research was conducted in a commercial orchard of pistachio during 2001-2002 in Rafsanjan, Iran. Gibberellic acid (GA₃) at 0,25,50 and 100 mg ^–1 was applied on 25-year-old of “Owhadi” pistachio cultivar. Two branches of each tree was sprayed during two years of study. GA₃ at 25,50 and 100 mg ^–1 significantly reduced hull splitting and penetration by <em>Aspergillus </em>spp. into pistachio fruits. There was a positive correlation between the hull splitting and fungi penetration (r=0.92^*). The exocarp, mesocarp and endocarp of pistachio fruits cultured on selective medium of <em>Aspergillus</em> spp. showed no infection of pistachio kernel by <em>Aspergillus</em> spp. The highest concentration of aflatoxin was detected in the kernel of non-treated fruits (6.25 ppb) and the lowest (0.5 ppb) fruits treated by GA₃ . GA₃ reduced husk slippery of pistachio fruits at harvest. The rate of husk slippery was reduced by increasing the concentration of GA₃. Gibberellic acid treatments had no significant effect on dehiscence, weight of 100 fruits, total soluble solids, but significantly increased fat and chlrophyll content of kernel of pistachio fruits. The results of the study is recommended for commerical pistachio production in Iran. پوشینه پسته، قارچ آسپرژیلوس، آفلاتوکسین ، رقم اوحدی، اسیدجیبرلیک Pistachio Hull, Aspergillus spp., Aflatoxin, Owhadi pistachio cultivar , Gibberellic acid. 69 79 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-365&slc_lang=fa&sid=1 Z. Pakkish زهرا پاک کیش Yes M. Rahemi مجید راحمی No