fa اثر ملاس، اوره و تلقیح باکتریایی بر ترکیب شیمیایی و تجزیه‌پذیری ماده خشک آفتابگردان سیلو شده عمومى General پژوهشي Research گیاه آفتابگردان با دانه و بدون دانه در یک طرح فاکتوریل 2×2×2×2 با سه تکرار با استفاده از چند افزودنی در سطل‌های پلاستیکی به صورت آزمایشگاهی سیلو گردید. افزودنی‌ها به شکل فاکتوریل در سطوح زیر اضافه شدند: ملاس به میزان 4 درصد وزن تر، اوره به میزان 5/0 درصد وزن تر و باکتری با نام تجاری آگروس(Agroos) و به میزان 6 گرم در تن علوفه. به طور کلی تهیه آفتابگردان سیلو شده به صورت گیاه کامل (دانه دار بودن) در مقابل تهیه سیلاژ بدون طبق (بی‌دانه) منجر به تولید سیلاژهایی با pH ، غلظت دیواره سلولی و خاکستر کمتر و در مقابل غلظت پروتئین خام، چربی خام (انرژی زایی) بیشتر شد، ولی از لحاظ تولید اسید لاکتیک و تجزیه‌پذیری ماده خشک اختلاف معنی داری بین این دو دسته وجود نداشت. (05/0 <P). افزودن ملاس باعث شد تا غلظت اجزای دیواره سلولی و چربی خام در آفتابگردان سیلو شده کمتر، ولی تجزیه‌پذیری ماده خشک و نیز مقدار ماده خشک آن بالاتر باشد، به طوری که بیشترین تجزیه‌پذیری ماده خشک در سیلاژهای دارای ملاس دیده شد (میانگین سیلاژهای ملاس‌دار04/58 درصد،اثر ملاس( 007/P<0).افزودن اوره تنها مقدار پروتئین خام سیلوها را به طور معنی‌داری بالا برد و این اثر بین دو گروه آفتابگردان سیلو شده (به همراه دانه یا بدون آن) یکسان بود(P<0.0001). سایر صفات تخمیر به طور معنی داری تحت تأثیر اثر اوره نبودند. هم چنین افزودن باکتری به آفتابگردان سیلو شده غلظت اسید لاکتیک را در سیلوها بالا برد (81/2 درصد) که این افزایش در آفتابگردان سیلو شده بدون دانه بیش از آفتابگردان سیلو شده به همراه دانه بود. ولی این اثر متقابل معنی‌دار نبود(05/0 <P). صرف نظر از نوع افزودنی، مقدار اسید بوتیریک همه سیلوها به صورت ایدآآلی پایین نگهداشته شده بود(نزدیک به 2/0 درصد) که نشان دهنده حداقل تخمیر کلستریدیایی بود . ارزیابی ظاهری کیفی سیلو بر اساس یک مقیاس 20-1 برای رنگ، بو و ساختمان سیلاژ و نمره‌گذاری کپک زدگی بر اساس 10-1 همه تیمارها را در محدوده با کیفیت قابل قبول قرارداد، با این وجود سیلاژهای بدون ملاس به طور معنی‌داری کپک زده بودند(P<0.0001). نتایج آزمایش نشان داد که با سیلو کردن آفتابگردان به صورت گیاه کامل و افزودن ملاس می‌توان سیلوهای با کیفیت‌تری تهیه کرد. ضمن این که بهبود کیفیت سیلو با افزودن ملاس ممکن است نمایانگر آن باشد که برای ساخت یک سیلاژ با کیفیت آفتابگردان، افزودن منبعی از کربوهیدرات‌های محلول ضروری است. Whole plant sunflower and sunflower without head were ensiled in plastic containers using additives in a 2×2×2×2 factorial arrangement in a completely randomized design with three replicates. Additives were molasses, urea (at 4 and 0.5 percent wet basis respectively), and a bacterial inoculant (Agros 6gr/ton of forage as manufacture’s instruction). Compared with silages without head, ensiling sunflower as whole plant resulted in lower pH, neutral detergent fiber (NDF) and ash versus higher concentrations of crude protein and ether extract (EE). No significant effect of seed was observed on lactic acid concentration and dry matter degradability (P<0.05). With the addition of molasses, the cell wall components and the EE concentrations reduced, but dry matter content increased. Highest degradability of dry matter was also observed in molasses-treated silages (average 58.04, P<0.007). With the addition of urea a significant increase was seen in CP content of either whole plant or headless silages (P<0.0001) with no effect on other fermentation characteristics. Bacterial inoculation of silages elevated the levels of lactic acid (2.81% DM) with more pronounced effect on headless than whole plant silages. Regardless of type of additives, butyric acid concentrations were ideally minimal (near to 2%) indicating least clostridial damage. The qualitative visual evaluation of the silage on the basis of scale of 1-20 for the smel, colour and structure of the silage and giving number to the mold damage on the basis of 1-10 placed all the treatment in an acceptable quality, although the mold damage was highest in silages without molasses. Results of this experiment indicated that better quality of silalges could be provided by adding molasses and ensiling whole plant sunflower. Improving quality of silages contained molasses might necesitate the additiion of a source of water-soluble carbohydrate at ensiling. آفتابگردان سیلو شده،‌دانه دار بودن، ‌ملاس، اوره، تلقیح باکتریایی Sunflower silage, Seed, Molasses, Urea, Bacterial inoculant 171 183 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-373&slc_lang=fa&sid=1 M. Alikhani مسعود علیخانی Yes A. A. Alamooti علی اسدی الموتی No Gh. R. Ghorbani غلامرضا قربانی No N. Sadeghi ناصر صادقی No