fa انتhybridقال ژرم پلاسم سولانوم آکول به سیب زمینی زراعی با استفاده از هیبرید بین گونه‌ای تریپلوئید عمومى General پژوهشي Research سیب زمینی زراعی گونه‌ای اتوتتراپلوئید است. برخی از گونه‌های آلوتتراپلوئید(دیسومیک) مانند سولانوم آکول‌ علی رغم یکسان بودن سطح پلوئیدیشان به‌دلیل عدد توازنی آندوسپرم متفاوت یا متعادل نبودن نسبت پلوئیدی مؤثر مادر به پدر در بافت آندوسپرم با سیب زمینی زراعی تلاقی پذیر نیستند. هدف از این آزمایش ارزیابی امکان بهره‌گیری از گونه‌های دیپلوئید و گامت‌های کاهش نیافته برای انتقال ژرم پلاسم گونه آلوتتراپلوئید به انواع تتراپلوئید زراعی بود. بدین منظور یک کلون از سولانوم فورا (دیپلوئید) با سولانوم آکول‌ تلاقی داده شد. بذور به‌دست آمده سال بعد کشت شدند. برای ارزیابی نر باروری و نیز گرده‌های کاهش نیافته، گرده هیبریدها با محلول استوکارمن گلیسرول رنگ آمیزی و آزمون گردیدند. برای شمارش کرموزوم‌های میتوزی نوک استولون هیبریدها تثبیت، سپس هیدرولیز و با استو آهن هماتوکسیلین رنگ آمیزی و اسلایدهای میکروسکوپی به روش اسکواش تهیه شدند. برای انجام تلاقی‌های بعدی تعدادی از هیبریدها روی پایه گوجه فرنگی پیوند شدند. بررسی‌های سیتولوژیکی نشان داد که هیبریدهای حاصل تریپلوئید هستند و نر باروری هیبریدها به‌طوری که از پلوئیدی‌های فرد انتظار می‌رود پایین بود، ولی تقریباً همه آنها با فراوانی پایین دارای گرده‌های درشت و رنگ پذیر بودند. تلاقی هیبریدهای تریپلوئید به‌صورت والد نر با گونه توبروزوم موفق نبود، ولی تلاقی معکوس تا حدی موفق بود و از 380 تلاقی 72 بذر به‌دست آمد. با توجه به نظریه عدد توازنی آندوسپرم (پلوئیدی مؤثر) انتظار می‌رود که بذور به‌دست آمده حاصل گامت‌های کاهش نیافته والد تریپلوئید بوده و دارای سطح پلوئیدی پنتاپلوئید یا نزدیک به پنتاپلوئید باشند. استفاده از این هیبریدها در اصلاح سیب زمینی از طریق دستورزی پلوئیدی تشریح شده است. The commercial potato is an autotetraploid species. Certain allotetraploid species such as <em>S. acaule</em> despite theire identical ploidy level are not crossable with commercial potato due to their different endosperm balance numbers. The aim of this experiment was to investigate the possibility of germplasm transferring from allotetraploid species to cultivated potato by the use of diploid species and 2n gametes. For this purpose, one clone of <em>S. phureja</em> was crossed with <em>S.acaule</em>. The resulting F₁ seeds were planted the next year. For evaluation of male fertility and unreduced gametes, the pollen samples of F₁ hybrids stained with acetocarmin glycerol were assessed. For chromosome counting the tips of stolons were fixed and after staining with aceto – iron- hematoxilin were squashed. For future crossing some hybrids were grafted on tomato stocks. Cytologycal observation revealed that hybrids were triplod. Male fertility of hybrids as expected for odd ploidy was low, but approximately all of them had a few large stainable pollen (putative 2n). crossing of the hybrids as male parent with <em>S. tuberosum</em> was not  successful, but reciprocal cross was successful and 72 seeds were obtained from 380 pollination . considering EBN, it is exected that the resulting seeds originate from fertilization of unreduced gametes of triploid and n gamates of S<em>. tuberosum</em> to be pentaploid or near pentaploid. The applications of these hybrid in potato breeding via ploidy manipulation have been discussed.  سیب زمینی، دورگ‌گیری بین گونه‌ای، عدد توازنی آندوسپرم، سولانوم آکول، سولانوم توبروزوم و سولانوم فورا Potato, Inter specific hybridization, Endosperm balance number, S. acaule, S. tuberosum, S. phureja . 35 44 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-423&slc_lang=fa&sid=1 J. Panahandeh جابر پناهنده Yes S. Massiha سیروس مسیحا No