fa ارزیابی چند عصاره‌گیر به منظور تعیین پتاسیم قابل استفاده سیر در برخی از خاک‌های همدان عمومى General پژوهشي Research اسـتان هـمدان از عـمده ترین مناطق تولـید سیر(<em>Allium sativum</em>) در ایران است، ولی با این وجـود بررسی‌های اندکـی در مورد وضعیت پتاسیم در مزارع سیر صورت گرفته است و تاکنون عصاره‌گیر مناسبی برای استخراج پتاسیم قابل استفاده سیر، معرفی نگردیده است. این پژوهش با هدف تعیین عصاره‌گیر یا عصاره‌گیرهای مناسب برای تعیین پتاسیم قابل استفاده خاک و سطح بحرانی پتاسیم در 10 نمونه از خاک‌های استان همدان انجام شد.این آزمایش در قالب طرح کاملا ًتصادفی و به صورت فاکتوریل با دو سطح صفر و 200 میلی گرم پتاسیم در کیلوگرم خاک در سه تکرار و عصاره‌گیری پتاسیم قابل استفاده به وسیله 14 عصاره‌گیر انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد کود پتاسیم باعث افزایش عملکرد، غلظت و جذب پتاسیم به وسیله سیر شد. بر اساس مقدار پتاسیم استخراج شده عصاره‌گیرها در چهار گروه قرار گرفتند به نحوی که هم‌بستگی عصاره‌گیرها در هر گروه بسیار بالا بود. بررسی روابط هم‌بستگی نشان داد که عصاره‌گیرهای استات آمونیوم، دی تی پی ای و اسید نیتریک مولار جوشان نمی‌توانند به عنوان عصاره‌گیر پتاسیم قابل استفاده، استفاده شوند. به دلیل هم‌بستگی بالا بین سایر عصاره‌گیرها با شاخص‌های عملکرد نسبی و پاسخ گیاه بقیه عصاره‌گیرها را می‌توان به عنوان عصاره‌گیری مناسب دانست. سطح بحرانی پتاسیم به روش نموداری کیت ـ نلسون تعیین شد. سطح بحرانی پتاسیم برای 90 در صد عملکرد نسبی با روش مهلیخ 1، کلرید استرانسیم 002/0 مولار،کلرید کلسیم 0/01 مولار،کلرید باریم 1/0 مولار، کلرید استرانسیم + اسید سیتریک، استات سدیم، اسید کلریدریک 1/0 مولار، اسید کلریدریک05/0 مولار، اسید سولفوریک 025/0 مولار و آب مقطر به ترتیب 131 ، 50 ، 46 ، 186 ،163 ، 203 ،202،41 ،50 و 31 میلی گرم در کیلوگرم بود. Garlic (<em>Allium Sativum</em>) is a major crop in Hamadan Province. However, adequete information on K status in this region is not available and no suitable extracting solution can yet be introduced. This experiment was carried out to determine the available K level in 10 soils from Hamadan region. The treatments included two K levels (0 and 200 mg K /kg soil as K₂SO₄) and 10 Soils in a factorial experiment in a randomized block design with three replications. The results indicated that K application increased yield, K concentration and K uptake of garlic. On the basis of K extracted, the extractants were classified in 4 groups, and the correlation between extractants in each group was significantly high. The correlation studies showed that NH₄OAC, AB-DTPA and boiling 1 M HNO₃ can not be used as an available K extractant. The correlation of other extractants with relative yield, plant response and additional uptake were significant. Therefore, these extracting solutions can be used as available K extractant. Potassium critical levels by extractants were also determined using Cate-Nelson method. Potassium critical levels for 90 percent relative yield were 131, 50, 46, 184, 163,203, 202, 41, 50 and 31 mg kg^-1 for Mehlich 1, 0.002 M SrCl₂, 0.01 M CaCl₂, 0.1 M BaCl₂, SrCl₂ + Citric acid, Sodium acetate, 0.1 M HCl, 0.05 M HCl, 0.025 M H₂SO₄ and distilled water, respectively. کود پتاسیم، سیر، پتاسیم قابل استفاده، عصاره‌گیر K fertilizer, Garlic, Available K, Extractant . 45 57 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-424&slc_lang=fa&sid=1 A. R. Hosseinpur علیرضا حسین‌پور Yes