fa بررسی تنوع ژنتیکی گونه‌های مختلف آگروپایرون <span dir=ltr>(<i>Agropyron Gaertn</i>.)</span> براساس شاخص‌های ریخت‌شناختی و شیمیایی عمومى General پژوهشي Research آگروپایرون یکی از گیاهان مقاوم به تنش‌های حیاتی و غیر حیاتی است و نقش مهمی در تولید علوفه در مراتع ایران دارد. تنوع ژنتیکی بر اساس نشانگرهای مختلف، نقش کلیدی در عملیات اصلاح نبات دارد و یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها برای انتخاب والدین است. به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی گونه‌های مختلف آگروپایرون بر اساس صفات ریخت شناختی و شیمیایی این پژوهش انجام گرفت. صفات مختلف مانند تعداد پنجه، طول سنبله، تعداد سنبلچه، طول پهنک برگ پرچمی، عرض پهنک برگ پرچمی، ارتفاع گیاه و طول دم‌گل آذین اندازه‌گیری شد. ترکیب‌های شیمیایی مانند: درصد خاکستر، درصد مواد آلی، درصد الیاف خام، درصد ماده خشک، درصد چربی و درصد پروتیین خام تعیین گردیدند. براساس صفات اندازه‌گیری شده و با استفاده از نرم افزار SPSS محاسبات آماری انجام گرفت. تجزیه واریانس و مقایسه میانگین بین ژنوتیپ‌ها برای صفات مختلف، اختلاف معنی‌داری نشان داد. تجزیه خوشه‌ای بر اساس صفات ریخت شناختی و شیمیایی، ژنوتیپ‌ها را به پنج گروه تقسیم کرد. بر اساس تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، متنوع‌ترین صفت ظاهری طول پهنک برگ پرچمی، طول سنبله و ارتفاع گیاه و در بین ترکیبات شیمیایی درصد خاکستر، مواد آلی و الیاف خام بیشترین سهم را داشتند. پارامترهای ژنتیکی PCV ، GCV ، ECV ، Hb و Ga نیز برای صفات مختلف محاسبه گردیدند. این پارامترها برای صفت طول پهنک برگ پرچمی به ترتیب عبارت‌اند از: 495/1، 42/1، 335/0، 94/0، 13/1 و برای صفت طول سنبله: 96/30، 64/21، 139/22، 488/0، 786/5 و برای ارتفاع گیاه عبارت‌اند از: 16/0، 084/0، 136/0، 276/0، 054/6 0 بودند. <em>Agropyron</em> is one of the most resistant plants to biotic and abiotic stresses. It plays an important role in forage yield in rangelands. Genetic variability based on different markers is the important step in crop improvement. In order to evaluate the genetic variation of different <em>Agropyron</em> species based on morphological and chemical traits, this experiment was carried out in the Agriculture and Natural Resources Research Center of Kermanshah. The tiller numbers, spike length, spikelet numbers, length of flag leaf, width of flag leaf, plant height, peduncle length, ash percentage, organic matter, fiber, dry matter, fat and crude protein were registered. Statistical analysis of data was done by SPSS software. According to cluster analysis the tetraploid genotypes were classified into 5 clusters. Based on principal components analysis the length of flag leaf, spike length and plant height, and among the chemical traits of the ash percentage, organic matter, and crude protein had the highest portions of variance. The genetic parameters such as PCV, GCV, ECV, Hb and Ga for length of flag leaf were 0.274, 0.169, 0.215, 0.382, 3.05 and for spike length were 30.96, 21.64,22.139, 0.48, 5.786 and for plant height were 0.16, 0.084, 0.136,0.276, 6.054, respectively. تنوع ژنتیکی، آگروپایرون، تجزیه خوشه‌ای، شاخص‌های ریخت شناختی و شیمیایی Agropyron , Genetic variation, Cluster analysis, Morphological and Chemical indices. 243 251 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-439&slc_lang=fa&sid=1 M. Farshadfar محسن فرشادفر Yes E. Farshadfar عزت‌اله فرشادفر No