fa اصلاح‌ معادلات‌ تجربی‌ نشت‌ آب‌ از کانال‌ در منطقه‌ رودشت‌ اصفهان عمومى General پژوهشي Research به‌ منظور توجیه‌ فنی‌ پوشش ‌‌انهار خاکی‌، باید‌ میزان‌ نشت‌ مورد بررسی‌ قرار گیرد. این‌ مهم‌ تاکنون‌ در بعضی‌ از شبکه‌های‌ آبیاری‌ مختلف‌ کشور با استفاده‌ از روابط تجربی‌ که‌ در دیگر کشورهای‌ دنیا استخراج‌ گردیده‌ انجام‌ گرفته‌ است.‌ (در صورت‌ انجام‌ مطالعات). در حال حاضر طراحان و دست‌اندرکاران ساخت و ساز شبکه‌های مدرن آبیاری در کشور با استفاده از این معادلات و روابط اقدام به محاسبه نشت آب از کانال می‌نمایند. این معادلات برای مناطق مشخصی به دست آمده‌اند که واسنجی و صحت‌ یابی کاربرد این‌ معادلات‌ تجربی‌ برای‌ تخمین‌ مقدار نشت‌ آب‌ از کانال‌های‌ مناطق مختلف به عنوان هدف این پژوهش باید‌ مشخص‌ گردد. بنابراین در این‌ تحقیق‌ مقادیر تلفات‌ آب‌ در تعدادی‌ از کانال‌های‌ خاکی‌ منطقه‌ رودشت‌ اصفهان‌ اندازه‌گیری‌ شد ‌و سپس‌ مقدار نشت‌ آب‌ با آنچه‌ که‌ از طریق‌ معادلات‌ تجربی‌ تخمین‌ زده‌ می‌شود مقایسه‌ گردید. به منظور اندازه‌گیری‌ تلفات‌ آب‌، تعدادی‌ کانال‌ خاکی‌ در مناطق‌ جمبزه‌، شریف‌آباد، زیار، شاطور، قلعه‌ عبدالله‌، مادرکان‌، سیریان، قمیشان و سیچی‌ (با سه‌ بافت‌ خاک‌ سبک‌، متوسط و سنگین‌) انتخاب‌ گردید. در هر یک‌ از مناطق‌ فوق‌ سه‌ نوع‌ پوشش‌ گیاهی‌ کم‌، متوسط و زیاد در نظر گرفته‌ شد. اندازه‌گیری‌ تلفات‌ آب‌ به روش‌ جریان‌ ورودی ‌ـ خروجی‌ صورت‌ پذیرفته‌ و برای‌ اندازه‌گیری‌ سرعت‌ جریان‌ آب‌ از میکرو - مولینه‌ استفاده‌ شد. برای‌ تخمین‌ مقدار نشت‌ آب‌ از کانال‌ها معادلات‌ تجربی‌ اینگهام‌ (Ingham)، دیویس‌ و ویلسون (Davis and Wilson)، آفنگندن‌(Affengendon) ، موریتس‌(Moritz)، مولس‌ ورث‌ و ینی‌ دومیا (Mols Worth & Yennidumia)، پنجاب‌ هند و روش میسرا (Misra) به کار گرفته‌ شد. معادلات‌ رگرسیون‌ خطی‌ بین‌ مقادیر نشت‌ آب‌ اندازه‌گیری‌ شده‌ و نشت‌ آب‌ محاسبه شده‌ از معادلات‌ تجربی‌ اولیه‌ و پس‌ از اصلاح‌، به دست‌ آمده‌ و مشاهده‌ گردید که‌ این روش‌ها مقدار نشت‌ را کمتر از واقعیت‌ تخمین‌ می‌زنند. بعد از اصلاح‌ معادلات‌ ملاحظه‌ گردید که‌ معادلات‌ اینگهام‌ و موریتس‌ بالاترین‌ ضریب‌ تشخیص‌ را داشته‌ (96%) و شیب‌ خط نزدیک‌ به‌ واحد است‌ ضمن‌ این که‌ مقدار عرض از مبدأ نیز ناچیز می‌باشد. هم‌چنین ‌روشی که‌ در منطقه‌ مورد مطالعه‌ قابل‌ استفاده‌ است‌ روش‌ میسرا با ضریب‌ تشخیص‌(83%) و شیب‌ خط نزدیک‌ به‌ واحد می‌باشد. بدین‌ ترتیب‌ ضرایب‌ معادلات‌ تجربی‌ نشت‌ برای‌ شرایط منطقه‌ مورد مطالعه‌ اصلاح‌ شده‌ و مناسب‌ترین‌ معادله‌ تجربی‌ نشت‌ نیز تعیین‌ گردید. Estimation of seepage is essential prior to lining of earth canals. In Iran such investigation has been achieved in some irrigation networks using empirical relationships derived in other countries. Estimation of water loss in canal is required in design, operation and management of water distribution systems. Water seepage may be determind by using empirical equations proposed by F.A.O. These equations are applicable for different soils and hydraulic parameters. However, the appropriate estimating equation should be determined for each region. Therefore, these equations should be calibrated for local usage and different canal vegetation conditions. In this investigation water losses in canals at the Rudast region of Isfahan were measured by inflow and outflow procedure. Different canals reaches were selected in soils of relatively heavy, medium and light textures. The density of vegetation population in canals were low, medium and high. The estimated seepage losses by different empirical equations were not corresponded to those of measured values. Therefore, by using the measured seepage at different soil textures and vegetation densities the empirical coefficients of six empirical equations of F.A.O. (Ingham, Davis and Wilson, Affengendon, Moritz, Molesworth and Yennidumia, Misra) were modified for the study region. The relationships between measured seepage and estimated seepage before and after modification of the empirical equations were determined by regression analysis. These equations estimated the seepage loss much smaller than the measured values. The regression parameters (selope, intercept, and coefficient of determination of regression equation) indicated that after modification, the Ingham and moritz equation with higher slopes (0.91, 1.01), lower intercepts (-0.096, -0.039) and higher coefficient of determination (0.96) estimated the closest seepage values to the measured values respectively. The misra equation was the next best equation for seepage estimation. The results of present investigation indicated that the modified Ingham and Moritz equations were the most appropriate ones for estimation of seepage losses at different soil textures and vegetation densities in the study region. معادلات‌ نشت‌ آب‌، کانال‌‌های‌ خاکی‌، شبکه کانال‌های آبیاری، اصفهان Seepage loss equation, Earth canal, Irrigation canal network, Isfahan. 29 43 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-521&slc_lang=fa&sid=1 H. R. Salemi حمیدرضا سالمی 10031947532846005164 10031947532846005164 Yes A. R. Sepaskhah علیرضا سپاسخواه 10031947532846005165 10031947532846005165 No