مجله تولید و فرآوری محصولات زراعی و باغی

Mendeley  

Zotero  

Sadeghi S A, Mobasser H R, Rahimi Petroudi E, Daneshmand A. Evaluation of Planting Depth and Plant Density Effects on Vegetative Traits, Yield, and Grain Quality of Shiroudi Rice (Oryza sativa L.) in the Amol Region, North of Iran. J Crop Prod Process. 2026; 16 (3) :79-98
URL: http://jcpp.iut.ac.ir/article-1-3403-fa.html

تراکم بهینه برنج (.Oryza sativa L) ممکن است تحت تأثیر عمق کاشت تغییر کند. به منظور بررسی این مهم، آزمایشی به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با آرایش کرت‌های یک بار خرد شده و چهار تکرار در منطقه آمل اجرا شد. عمق کاشت (1/5 و 4 سانتی‌متر) به عنوان عامل اصلی و تراکم گیاهی (15/2، 19/6 و 27/8 کپه در مترمربع) به عنوان عامل فرعی طی سال‌های 1401 و 1402 در دو مکان ارزیابی شدند. اختلافات آب و هوایی بین سال‌های آزمایش و تفاوت ویژگی‌های خاک در دو مکان با آب و هوای مشابه ممکن است بر نتایج مطالعه اثرگذار باشند. نتایج نشان داد در مرحله پنجه دهی، طول ریشه در مکان دو، 8/7 درصد بیشتر از مکان یک و در عمق 1/5 سانتی متر 7/2 درصد بیشتر از عمق 4 سانتی متر بود. کمترین ارتفاع اندام هوایی در مکان یک در سال 1401 با عمق 4 سانتی متر و تراکم 27/8 بوته در مترمربع (27/8 سانتی متر) مشاهده شد. بیشترین تعداد پنجه در مترمربع در مکان یک و در سال های 1401 و 1402، با عمق 1/5 سانتی متر و تراکم 27/8 کپه در مترمربع (به ترتیب 541 و 549 پنجه) به دست آمد. بیشترین عملکرد شلتوک در مکان یک، با عمق 1/5 سانتی متر و تراکم 15/2 کپه در مترمربع و عمق 4 سانتی متر و تراکم 27/8 کپه در مترمربع (به ترتیب 9559 و 9291 کیلوگرم در هکتار) مشاهده شد. گچی شدن دانه با اختلاف 0/49 درصد، در مکان دو بیشتر از مکان یک بود. کمترین راندمان تبدیل در مکان دو در سال 1401 با تراکم 19/6 کپه در مترمربع (61/4 درصد) مشاهده شد. در منطقه آمل و در مکان ۱، استفاده از عمق کاشت 1/5 سانتی‌متر با تراکم 15/2 کپه در مترمربع و نیز عمق ۴ سانتی‌متر با تراکم 27/8 کپه در مترمربع برای رقم شیرودی توصیه می‌شود.