مجله تولید و فرآوری محصولات زراعی و باغی

Mendeley  

Zotero  

Shahbazian F, Jahanbin S, Khoshroo A, Latifmanesh H, Alahdadi H. Effects of Golden Bio-Phosphate Fertilizer and Mineral Phosphorus on Quantitative and Qualitative Performance and Energy Efficiency Indices of Two Pinto Bean (Phaseolus vulgaris L.) Cultivars. Journal of Crop Production and Processing 2026; 16 (2) :19-36
URL: http://jcpp.iut.ac.ir/article-1-3402-fa.html

به‌منظور ارزیابی تغذیه تلفیقی کودهای فسفره بر عملکرد، کیفیت دانه و شاخص‌های کارایی انرژی دو رقم لوبیا چیتی، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه یاسوج به‌صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، در سه تکرار اجرا شد. تغذیه کودی به‌عنوان عامل اصلی شامل شاهد (T1)، 100 یا 200 کیلوگرم در هکتار سوپرفسفات تریپل (T3 ,T2)، ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار بیوفسفات طلایی به¬همراه 3600 یا 7200 گرم تیوباسیلوس (T5 ,T4) و ترکیب‌های T2+T4 و T2+T5 بود. ارقام صدری و E10 نیز به‌عنوان عامل فرعی انتخاب شدند. نتایج نشان داد تیمار T2+T5 با کاهش 26/5 درصد نسبت به شاهد کمترین اسیدیته خاک را سبب شد. بیشترین محتوای فسفر برگ و دانه به‌ترتیب از تیمارهای T2+T5 و T2+T4 حاصل شد که نسبت به شاهد افزایش 2 برابر و 1/43 برابر را به‌همراه داشت. همچنین تیمار T2+T5 تعداد غلاف در بوته (36/1 درصد)، تعداد دانه در بوته (43/5 درصد)، وزن صد دانه (15 درصد)، عملکرد دانه (62/9 درصد) و شاخص برداشت (47/3 درصد) را در مقایسه با شاهد بهبود بخشید. درصد نشاسته و کربوهیدرات‌ نیز متاثر از همین تیمار به میزان 64/3 درصد و 46/1 درصد نسبت به شاهد افزایش یافت. بیشترین کارایی مصرف انرژی، بالاترین بهره‌وری انرژی و بیشترین انرژی خالص نیز مربوط به تغذیه ترکیبی T2+T5 بود. از سوی دیگر رقم صدری در اغلب صفات نسبت به E10 برتری داشت. بر اساس نتایج مدیریت تلفیقی فسفر زیستی و معدنی (T2+T5) همراه با انتخاب رقم صدری، راهبردی کارآمد برای افزایش بهره‌وری زراعی و بهینه‌سازی مصرف انرژی در کشت لوبیا چیتی و کاهش وابستگی به کودهای شیمیایی محسوب می‌شود.