مجله تولید و فرآوری محصولات زراعی و باغی

Mendeley  

Zotero  

Rabiee M, Shaker Kouhi S. Agronomical, Ecological and Economical Evaluation of Triticale (X Triticosecale Wittmack) and Vetch (Vicia panonica) Intercropping in Rotation After Rice. J Crop Prod Process. 2026; 16 (2) :75-91
URL: http://jcpp.iut.ac.ir/article-1-3406-fa.html

به‌منظور بررسی زراعی، بوم‌شناسی و اقتصادی کشت مخلوط تریتیکاله و ماشک در تناوب پس از برنج، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 1403-1402 و 1404-1403 در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات برنج کشور در شهرستان رشت به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایشی شامل کشت مخلوط تریتیکاله و ماشک با نسبت‌های جایگزینی 1:1 (یک ردیف تریتیکاله + یک ردیف ماشک)، 2:2 (دو ردیف تریتیکاله + دو ردیف ماشک)، 1:3 (سه ردیف تریتیکاله + یک ردیف ماشک) و 3:1 (یک ردیف تریتیکاله + سه ردیف ماشک) و کشت خالص تریتیکاله و ماشک بودند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد علوفه خشک (12157 کیلوگرم در هکتار) از کشت مخلوط 1:3 تریتیکاله:ماشک حاصل شد. نسبت برابری زمین در کلیه تیمارهای کشت مخلوط بیشتر از یک بود و بیشترین میزان آن (1/24) در تیمار 1:3 تریتیکاله:ماشک به‌دست آمد. مقادیر مثبت شاخص کاهش واقعی عملکرد کل نشان داد که هیچ یک از تیمارهای کشت مخلوط افت عملکرد نداشتند. مقادیر نسبت رقابت و ضریب ازدحام نسبی برای تریتیکاله به‌ترتیب 46 و 55 درصد بیشتر از ماشک به‌دست آمد که این امر بیانگر توان رقابتی بالاتر تریتیکاله بود. محاسبه شاخص‌های اقتصادی نشان داد که بیشترین سودمندی کشت مخلوط (7295) از تیمار 1:3 و بیشترین مجموع ارزش نسبی (1/32) و مزیت پولی (19585677) از تیمار 1:1 تریتیکاله:ماشک حاصل شد. بر اساس نتایج، پیشنهاد می‌شود که بهره‌برداران جهت دستیابی به عملکرد و سودمندی اقتصادی بیشتر، به‌ترتیب اولویت کشت مخلوط 1:3 و 1:1 تریتیکاله:ماشک را به‌عنوان کشت دوم در تناوب پس از برنج قرار دهند.