مجله تولید و فرآوری محصولات زراعی و باغی

Mendeley  

Zotero  

Rabiee M, Shaker Kouhi S. Agronomical, Ecological and Economical Evaluation of Triticale (X Triticosecale Wittmack) and Vetch (Vicia panonica) Intercropping in Rotation After Rice. Journal of Crop Production and Processing 2026; 16 (2) :75-91
URL: http://jcpp.iut.ac.ir/article-1-3406-fa.html

به‌منظور بررسی زراعی، بوم‌شناسی و اقتصادی کشت مخلوط تریتیکاله و ماشک در تناوب پس از برنج، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 1403-1402 و 1404-1403 در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات برنج کشور در شهرستان رشت به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایشی شامل کشت مخلوط تریتیکاله و ماشک با نسبت‌های جایگزینی 1:1 (یک ردیف تریتیکاله + یک ردیف ماشک)، 2:2 (دو ردیف تریتیکاله + دو ردیف ماشک)، 1:3 (سه ردیف تریتیکاله + یک ردیف ماشک) و 3:1 (یک ردیف تریتیکاله + سه ردیف ماشک) و کشت خالص تریتیکاله و ماشک بودند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد علوفه خشک (12157 کیلوگرم در هکتار) از کشت مخلوط 1:3 تریتیکاله:ماشک حاصل شد. نسبت برابری زمین در کلیه تیمارهای کشت مخلوط بیشتر از یک بود و بیشترین میزان آن (1/24) در تیمار 1:3 تریتیکاله:ماشک به‌دست آمد. مقادیر مثبت شاخص کاهش واقعی عملکرد کل نشان داد که هیچ یک از تیمارهای کشت مخلوط افت عملکرد نداشتند. مقادیر نسبت رقابت و ضریب ازدحام نسبی برای تریتیکاله به‌ترتیب 46 و 55 درصد بیشتر از ماشک به‌دست آمد که این امر بیانگر توان رقابتی بالاتر تریتیکاله بود. محاسبه شاخص‌های اقتصادی نشان داد که بیشترین سودمندی کشت مخلوط (7295) از تیمار 1:3 و بیشترین مجموع ارزش نسبی (1/32) و مزیت پولی (19585677) از تیمار 1:1 تریتیکاله:ماشک حاصل شد. بر اساس نتایج، پیشنهاد می‌شود که بهره‌برداران جهت دستیابی به عملکرد و سودمندی اقتصادی بیشتر، به‌ترتیب اولویت کشت مخلوط 1:3 و 1:1 تریتیکاله:ماشک را به‌عنوان کشت دوم در تناوب پس از برنج قرار دهند.